The_Triumph_Of_Christianity_Over_Paganism.Gustave_Doré

naar aanleiding van 2 Timoteüs 2:8

Timoteüs heeft het moeilijk. Want in de gemeente, waarin hij werkt, wordt het kerkelijke leven afgebroken en is er geweldig veel onrust. Veel mensen keren zich af van het evangelie, dat door Paulus verkondigd is.

De taak van Timoteüs is om de dwaalleraars te bestrijden, mensen terecht te wijzen. Hij moet duidelijk positie kiezen en hun zeggen, waar het op staat.
Maar daar heeft Timoteüs het moeilijk mee. Hij is bedeesd, schuchter zelfs. Heel snel is hij uit het veld geslagen als mensen hem uitdagen. Bovendien heeft hij ook een zwakke gezondheid. Dat maakt het er voor hem ook niet gemakkelijker op. Zo worstelt deze kwetsbare ambtsdrager met de taak, die hem opgelegd is.

In deze situatie schrijft Paulus hem deze brief om hem te bemoedigen. Met allerlei beelden uit het dagelijkse leven spoort hij hem aan om vol te houden en om trouw te blijven aan zijn roeping. Een soldaat van Jezus, een dienstknecht van Christus moet zich aan de voorschriften van zijn Zender houden. Een boer zal alleen maar van de vruchten van de oogst kunnen genieten als hij zich ervoor ingespannen heeft. Anders komt er van die oogst niets terecht. Zo geldt dat ook voor een werker in Gods koninkrijk.

Al die aansporingen van Paulus om Timoteüs te bemoedigen, lopen uit op het geweldige houvast; op het allesbeheersende besef: Houd in gedachtenis, dat Jezus Christus uit de doden is opgewekt.
Met dat ‘houd in gedachtenis’ bedoelt Paulus niet slechts, dat je je herinneren moet, dat Jezus uit de dood is opgestaan. Misschien vieren wij zo Pasen. We hebben stil gestaan bij de herinnering aan Jezus’ opstanding. We hebben het feit, dat Jezus niet in het graf kon blijven nog eens in onze gedachten teruggeroepen. Maar dat bedoelt Paulus niet met het ‘houd in gedachtenis’.
Houd in gedachtenis, dat is meer dan in je herinnering terugroepen. Houd in gedachtenis dat is veel meer dan stil staan bij iets dat in het verleden gebeurd is. Houd in gedachtenis betekent, dat we het voortdurend voor onze geest hebben en dat we het geen moment uit onze gedachten bannen. De Bijbel heeft het over: gedenken. Iets wat je gedenkt, dat vergeet je geen moment en dat verlies je nooit uit het oog. Het beheerst je helemaal en steeds weer laat je je daardoor bepalen.

Dit jaar vieren we het feit dat 75 jaar geleden bevrijd zijn. Daar hoort ook bij dat we de doden herdenken. We staan er bij stil dat mensen hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Dat gedenken van die doden, dat doet ons iets als het goed is. Dat raakt ons tot diep in ons innerlijk. Dan houden we er ook rekening mee in hoe we met onze vrijheid omgaan. Zo roept Paulus Timoteüs op om Jezus’ opstanding te gedenken. Om het van dag tot dag als uitgangspunt te nemen voor zijn doen en laten.

Jezus is uit de doden opgewekt zegt Paulus. Hij heeft het niet over de dood, maar over de doden. Uit al die generaties doden uit de hele wereldgeschiedenis is Jezus de eerste die opgewekt is. Hij is als Enige uit al die miljarden aan de dood onttrokken. Dat is zo’n geweldig wonder, dat we bij alle moeiten en teleurstellingen en tegenslagen – ook die in het kerkelijke leven – een houvast hebben, waardoor we er tegen kunnen. Pasen is het maar van God. Pasen is leven in plaats van dood.
Pasen is vergeving in plaats van veroordeling. Pasen is vreugde in verdriet.
Pasen ‘doet ons in vrijheid ademhalen en leven voor Gods aangezicht’.

Zo goed is God.

voetwassing

Je zou het bijna vergeten, maar we zitten midden in de Lijdensweek, ook wel Stille of Goede Week genoemd. We bereiden ons voor het herdenken van dood en opstanding van onze Heiland Jezus Christus. Daarom de komende dagen een aantal meditaties in de traditie van de drie dagen voor Pasen en één op Paaszondag. Daarna kunnen we ons met de meditaties weer richten op de tijden van corona.

Op Witte Donderdag kijken we naar het ‘sacrament’ van de voetwassing.
Een belangrijk aspect dat zich vertaalt zich in een dienende en gastvrije kerk.
Waarom sacrament. Omdat dat een gewijde handeling is (dat is de definitie van het woord) die juist in de voetwassing als dienst aan elkaar een voorbeeld geeft voor ons handelen.

In de oude tijden, moesten de Joden voordat ze aan tafel gingen voor de Paasmaaltijd
de handen en voeten gewassen.
Deze onbedekte ledematen zaten na de wandeling door de straten van een land
met een heet en droog klimaat onder het stof. Vandaar.
Het wassen van de voeten was het werk van de minste slaaf.
Het was zulk laag werk,
dat een Joodse slaaf niet eens verplicht werd neer te knielen bij een volksgenoot.
Als dus Jezus zijn bovenkleed aflegt, een linnen doek om slaat,
water in de waskom giet, de voeten van zijn leerlingen wast en afdroogt met de doek, die hij omgeslagen had, gaat hij diep, diep door het stof.
En Hij zegt erbij ‘Ik heb een voorbeeld gegeven,
wat ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen.’
Zo verklaart Jezus aan zijn volgelingen het waarom van deze verrassende daad.
Dat is en blijft een lastige voor ons.
Bukken, buigen voor de ander, zit niet in ons bloed. Jezus, wat doe je ons aan?

De kerk als gastvrije gemeenschap is de praktisch invulling van de voetwassing.
Dat betekent allereerst dat de gemeenteleden zich openstellen voor gasten,
voor vreemdelingen, voor niet-leden. Dat kost inspanning.
Vreemdelingen kunnen als bedreigend ervaren worden
voor onze vanzelfsprekendheden,
voor onze rust en gehechtheid aan het oude vertrouwde.
Een écht gastvrije gemeente probeert die angst de overwinnen,
stelt zich open op alle terreinen van het kerkenwerk en verwijdert barrières,
die gasten, anderen, vreemdelingen belemmeren om mee te doen in de dienst,
in de gemeenschap en in de omgang met God.
De gast krijgt geen plaatsje aan de rand, maar in het centrum.
Wordt opgenomen in, verbonden met de anderen.
Op basis van wederzijds vertrouwen stellen zich open voor elkaar.
Wij mogen elkaar ontmoeten en gasten zijn in het levensverhaal van elkaar.
Met soms gedeelde vragen. Gedeelde zorgen. Gedeelde vreugden.
Bij elkaar te gast gebeurt in het tweegesprek op huisbezoek.
Bij elkaar te gast gebeurt in het gesprek in kleine groepen.
Het sacrament van de voetwassing wijst ons dus op drie aspecten van een kerk
een kerk met dienende gastvrijheid hoog in het vaandel:
1) openheid naar de ander, naar vreemdelingen, 2) bij elkaar te gast zijn
en 3) gast zijn van Jezus Christus, verbonden zijn.

Imprimatur

Het evangelie dat er niet mocht zijn
toen Jezus aan de macht kwam. Judas bracht het uit.

Wat wordt er niet geopenbaard,
de laatste tijd: dat het Godsrijk
ophanden is. Dat alles recht zal zijn gezet.

Een wiegenliedje voor een kleiner kind,
tot klinken gebracht bij een kruisiging.

Weer een messias minder. Wij zijn het gewend.

Totdat de stad ontwaakt met het Gerucht,
verliefde dromen van een vrouw of wat.

Daar kan geen steen of wachtpost tegenaan.

In zo’n verhaal kan ik niet meer bestaan.
Want niets is aanstootgevender dan dit:
ik heb een levende op mijn geweten.

Mart van der Hiele

Elk jaar rond Kerst organiseert 3FM het “Glazen Huis’: een aantal dj’s sluit zich in een bepaalde stad voor een aantal dagen op in een glazen huis en ze ‘vasten’ dan. Terwijl ze dat doen kunnen mensen voor een goed doel geld geven onder meer door plaatjes aan te vragen. Zo langzamerhand begint het voor mij iets te krijgen van het massaal afkopen van een schuldgevoel dat mensen bevangt, zeker rond de Kerstdagen. We doen te weinig voor een ander en door geld te geven kunnen we door dit moderne ‘aflaatsysteem’ onszelf weer in het reine brengen met de wereld.

Inmiddels wordt rond Pasen alweer enkele jaren ‘The Passion’ opgevoerd. Jaarlijks in een andere stad, ditmaal in Groningen. The Passion kun je zien als een evenknie van de opvoering van ‘de Mattheus’ in Naarden. Daar komt toute Bekend Nederland bijeen om zich te laven aan de prachtige verklanking van de Mattheüspassie gecomponeerd door J.S. Bach. Gelovig, ongelovig, het maakt niet uit, wat kunnen we toch genieten van de muziek. Is ‘Naarden’  zo zou je kunnen zeggen, voor de upper-class, The PassionThe Passion is voor het overige deel van het volk georganiseerd. Ooit is het met de oprechte intentie van onder andere de Evangelische Omroep bedoeld om het verhaal van het lijden en sterven van Jezus Christus in een modern jasje weer onder de aandacht te krijgen van een breed publiek.  Met behulp van populaire liedteksten, gezongen en geacteerd door bekende zangers en televisiepersoonlijkheden wordt het lijdensevangelie uitgebeeld.

Echter, wat bij mij begint te schuren is dat The Passion zo langzamerhand tot een zelfde event verwordt als ‘Naarden’. ik heb het idee dat het doorgeven van de inhoud van het lijdensevangelie is ondergesneeuwd onder een dikke laag van ‘volksvermaak’. Net als het geven aan het Glazen Huis waar je je geweten weer even mee in slaap kunt sussen begint The Passion helaas ook soortgelijke tekenen te vertonen. Staan de etalages rond het Glazen Huis vol met allerlei Kerstdecoraties, tot mijn stomme verbazing zag ik dat sommige etalages in Groningen zich nu tooien met een miniversie van het markante kruis van The Passion!!

Als het kruis van Christus al tot (city)marketing tool wordt gemaakt waar blijft de inhoud dan nog? Zal het op  de prettig in gehoor liggende deuntjes meehossende publiek straks de diepere inhoud van het evangelie echt meekrijgen?

Misschien moet het Glazen Huis van The Passion eerst aan gruzelementen worden gegooid om het ware ongemakkelijke kruis te voorschijn te laten komen!

In deze lijdens- of veertigdagentijd voorafgaand aan Pasen kiezen veel christenen ervoor om te vasten. Dat hoeft niet alleen door minder te eten, bepaalde dingen te laten staan, maar het kan bijvoorbeeld ook andere dingen die je vaak doet minder te doen of er veertig dagen helemaal van af te zien. Je kunt daarbij denken aan minder of niet gamen, geen snoep gebruiken, geen gebak of koekjes meer eten bij de koffie, geen alcohol of koffie  drinken, geen tv kijken, niet facebooken, noem maar op. vastenVormen van vasten zijn er vandaag de dag legio. En was het vasten vroeger alleen maar iets van de Rooms-katholieken die na het carnaval gingen vasten, tegenwoordig doen veel meer christenen aan dit gebruik om zich zo meer te bepalen bij wat Christus Jezus heeft gedaan en om zo je eigen leven af te stemmen,te focussen op God. Omje eigen leven te overdenken. Om mij heen hoor ik vaak dat het mensen soms zwaar valt. Ze merken dat bepaalde ingesleten gewoontes hun hele leven bepalen. En dit is nog maar een vrijwillige keuze voor een bepaalde (korte) tijd. En zelfs dan is volhouden een hele opgave!

Als ik dat zo om me heen zie dan moet ik soms denken aan vervolgde christenen. Koptische christenen in Egypte, geloofgenoten in China, in Afrika of waar dan ook ter wereld. Elke keer als ik zulke berichten hoor bekruipt me de vraag: en ik? Wat zou ik doen als je het je leven kan kosten? Zou ik volharden – volhouden – in mijn geloof? Of zou ik het ook niet volhouden, zoals veelmensen het vasten niet volhouden? Volhouden in het geloof, het is net zo oud als het christendom zelf. In de Hebreeënbrief lees je over geloofsgetuigen die, ondanks wat hun overkwam bleven geloven. En dat alleen maar met een belofte! ze hadden niks concreets,nis tastbaars in handen. Paulus schrijft in zijn brieven over alles wat hem overkomen is tijdens zijn reizen voor en met de Blijde Boodschap. Niet altijd even prettige zaken. En toch, hij zet ondanks alles door. En wij…? Kunnen wij in onze materialistische wereld, waar geloof een keuze is geworden, waar rijkdom en welvaart een doel op zichzelf lijken te zijn standhouden, volharden in geloof?

Liefde & PassiebroodZe schijnen het brood al langer onder deze naam te verkopen, maar eerlijk gezegd werd hij mij pas de laatste week bekend dat ’s lands bekendste grootgrutter ‘Liefde en Passiebrood’ verkoopt. Liefde en Passiebrood: zeker in de aanloop naar Pasen, in deze Veertigdagentijd zijn voor een christen de associaties moeilijk niet te leggen. In veel kerken zal op donderdag of vrijdag het brood weer worden gebroken tijdens de viering van het avondmaal in de passietijd. Brood dat de Liefde en Passie symboliseert van de Godszoon voor de gehele mensheid. En dan niet om met korting de verbroken relatie tussen God  en mensen te herstellen, maar dat gratis en voor niets! Hij betaalde er met zijn leven voor om ons daarvan voor altijd te bevrijden en te laten leven! Geen YOLO ‘You Only Live Once’, je leeft maar één keer; maar je hebt eeuwig leven! Het hemelse licht breekt door. De opstanding getuigt van kracht, de kracht van Jezus die in ons mag zijn zodat we in staat zijn tot dingen die we voor onmogelijk hielden. Als de opstandingskracht van Christus in ons is zal ons leven zich vernieuwen.

Sta op op deze dag en leef in de kracht van Jezus! Sta op op deze dag: het is de eerste dag van de rest van je leven!