Een opmerkelijk berichtje trok vanochtend mijn aandacht:

Op een boekenplank in een toilet van een gastenverblijf in een woning in Oxford is een zeldzame eerste editie van Charles Darwins ‘On the Origin of Species’ gevonden. Dat heeft het veilinghuis Christie’s zondag bekendgemaakt. Het boek, dat mogelijk zestigduizend pond (73 duizend euro) waard is, wordt dinsdag geveild.

Het boek geldt als een van de belangrijkste wetenschappelijke werken ooit. In de tijd dat het gepubliceerd werd veroorzaakte het opschudding omdat het de vormenrijkdom van het leven op aarde toeschreef aan een mechanisch proces in plaats van aan een bovennatuurlijke intelligentie. Weliswaar hadden anderen al eerder geopperd dat er iets als evolutie of natuurlijke selectie zou kunnen bestaan, maar On the Origin of Species (De oorsprong der soorten) is het eerste werk waarin uit deze concepten de uiterste consequentie wordt getrokken.

Tsja, hoe zou Charles Darwin zelf daar zelf op gereageerd hebben. Immers, in een van zijn andere boeken – The Descent of Man (De afstamming van de mensheid) – schreef hij ook  over de evolutietheorie in de maatschappij. Hij beschrijft er in hoe de oorsprong van de mensheid hoofdzakelijk voortvloeit uit de strijd tussen stam en stam, en ras en ras, door middel van oorlog, slachting, slavernij en uiteindelijk absorptie. Darwin is van mening dat er wellicht altijd een harde strijd voor overleven in de maatschappij zal moeten zijn, en dat fysiek of mentaal inferieure mensen zich beter niet zouden kunnen voortplanten.

Hij zou met dit werk mede een van de grondleggers worden van het sociaaldarwinisme. Het idee is dan dat mensen onderhevig zijn aan selectieprocessen. Individuen, groepen mensen (zoals sociale klassen) en rassen hebben te maken met natuurlijke selectie zoals Darwin dat heeft beschreven voor planten en dieren. Bijgevolg meenden sociaaldarwinisten dat het goed was om de zwakken in de samenleving aan hun lot over te laten. Ook is volgens sommige volgers van deze theorie de ene cultuur superieur aan de andere. Bij een botsing tussen culturen zal de superieure cultuur overwinnen, en het recht hebben de zwakkere te vernietigen. Op deze manier zou “dood hout” weggesneden worden en zal het menselijk ras er als geheel op vooruit gaan.

Samenhang tussen het bericht en de theorie is grappig als je leest hoe het werk van Charles Darwin in een huis in Oxford op waarde werd geschat:  als ideale toiletlectuur…

Advertenties