oktober 2009


Gisteren ben ik naar een bijeenkomst geweest waar Hans Schravesande, voorzitter van de Projectgroep Kerk en Milieu van de Raad van Kerken sprak. Het onderwerp waarover hij sprak was de klimaatcrisis. Volgens hem was het echt ‘vijf voor twaalf’. We moeten iets doen en wel nu! Schravesande ergerde zich aan de opstelling van de Protestantse Kerk in dezen: je hoort niets van de kerk en je ziet ( op nationaal niveau) vrij weinig initiatieven en de kerk neemt in de nationale discussie hierover geen deel. Maar Schravesande ergert zich ook aan het relativisme en doorgeschoten rationalisme van bijvoorbeeld Trouw waarin Elma Drayer laatst in haar column schreef dat er duidelijk twee kampen waren: een van de klimaatcrisis’gelovigen’ – zeg maar de mensen die de boodschap van Al Gore c.s.  (an inconvenient truth) volledig geloven – en een van de klimaatsceptici, mensen die grote vraagtekens zetten bij alle angstaanjagende scenario’s die wetenschappers de mensheid voorschotelen. Drayer stelt dan dat de waarheid ongeveer in het midden zal liggen. aarde in noodOver zo’n opstelling windt Schravesande zich enorm op. Er is geen tijd te verliezen, we moeten niet onze tijd verdoen met wetenschappelijk, rationalistisch geneuzel waardoor kostbare tijd verloren gaat. It s is time to turn, NOW.

Tijdens de inleiding van Schravesande moest ik denken aan bericht dat ik onlangs las:

De meeste blanke evangelicals in de Verenigde Staten denken niet dat er sprake is van  the global warming, de wereldwijde opwarming van het klimaat. Zeven van de tien blanke evangelicals vindt ‘global warming;’ maar onzin. Dat blijkt uit een in Amerika gepubliceerd onderzoek. Onder alle evangelicals (dus ook afro-amerikanen en mensen van Spaanse afkomst, etc) denken vijf op de tien dat het met the global warming niet zo’n vaart loopt en dat het vooral politici zijn die er het publiek probeert bang mee te maken. Van alle Amerikanen, ongeacht hun religieuze achtergrond, denkt eveneens een op de vijf dat het met de opwarming van de aarde wel losloopt.

Volgens Schravesande kwam dit omdat een groot aantal Amerikaanse christenen een nogal sterk apocalyptisch getint geloof heeft: de rampen (zoals onder andere beschreven in het Bijbelboek Openbaring) brengen de wederkomst van Jezus Christus dichterbij. Ik snap zulke mensen niet: volgens mij heb je als mens en als christen een verantwoordelijkheid voor het behoud van de jou in bruikleen gegeven aarde. Je dient haar goed te onderhouden, dat is mijns inziens een grote opdracht. Hoe de wederkomst werkelijkheid wordt daar hebben wij geen weet van en daar hoeven wij ons niet in die zin druk over te maken.
Schravesande wijt de hele discussie mede aan het feit dat de klimaatcrisis voor heel veel mensen niet te verbeelden valt. Men kan zich bij de mogelijke gevolgen geen voorstelling bij maken. Kortom: het komt weer neer op geloven. En uit dat geloven zal ook handelen voortkomen. Wat is onze (christelijke) toekomstverwachting in relatie tot onze verantwoordelijkheid?
Winnen de klimaat’gelovigen’ of de klimaatsceptici?
Voor mij is dat geen vraag: we moeten nu handelen en onze verantwoordelijkheid ter hand nemen!
Want praatjes vullen geen gaatjes!

Advertenties

Met recht een opmerkelijk bericht:

Zweedse automobilisten kunnen in het plaatsje Tärnsjö vanaf vrijdag 9 oktober benzine tanken. De Zweedse Kerk opent dan zijn eerste tankstation. De pomp zal feestelijk worden geopend met toespraken en liederen van een kinderkoor. Het tankstation is het eerste in Zweden dat door een kerk in bedrijf is genomen. benzinepompDe parochianen zijn verantwoordelijk voor het runnen van de pompen. Later dit jaar opent een winkeltje, dat wordt verhuurd aan een andere partij. Het tankstation was een noodzaak voor het dorp met 1200 inwoners. Sinds winter 2008/2009, toen het laatste tankstation zijn deuren sloot, moesten bewoners omrijden om te tanken. ‘Ons eigen tankstation is belangrijk voor het overleven van het hele dorp’, zei Per Eriksson van het parochiebestuur.

Wat kunnen we van dit bericht leren: ten eerste denk ik dan dat de kerk probeert haar ramen en deuren naar de buitenwereld te openen en weer terug te gaan naar de oorspronkelijke betekenis van religie. Religie is namelijk afgeleid van het Latijnse woord religare, dat wil zeggen verbinden. De kerk wil in verbondenheid met alle mensen bestaan en die onderlinge verbondenheid propageren. Een aangelegen punt is dan naastenliefde. Sinds afgelopen winter was er geen tankstation meer in het betreffende plaatsje. De kerk wilde hier voorzien en opent een tankstation. Dit initiatief is belangrijk voor het overleven van het hele dorp zo werd dat gezegd. Door het tankstation kunnen mensen in hun dorp hun auto’s weer volgooien en ook de onderlinge band met elkaar bewaren. De laatste buurtpraatjes kunnen weer worden uitgewisseld en zo kan de onderlinge band in stand worden gehouden. Wat mij betreft een uitstekend voorbeeld van hoe de kerk ook in deze down to earth-zaken er kan zijn voor de omgeving.

Tevens zie ik hier ook een mogelijkheid voor mijn eigen steeds groener wordende Protestantse Kerk. Ook de PKN heeft nog vestigingen in steeds leger lopende dorpjes waar verscheidene basisvoorzieningen niet meer aanwezig zijn. Open een tankstation voor (bio)brandstoffen – biobrandstoffen zou natuurlijk enorm goed aansluiten bij het ‘groene’ beeld dat de PKN wil uitstralen –  en open er een winkeltje bij waar onder andere FairTrade-producten worden verkocht.

En wie weet wordt tanken bij de kerk dan op termijn ook weer eens tanken in de kerk…

Kortgeleden – om precies te zijn op 21 oktober – schreef ik een blogje over het feit dat de Protestantse Kerk steeds groener wordt. Had ik het toen over de uitdagingen, nu schrijf ik voornamelijk over de bedreigingen voor de PKN. Want wat wil het geval: nu de Protestantse Kerk steeds groener wordt, valt zij ook ten prooi aan de fauna in de vorm van een klein kevertje: de saecularis vulgaris, oftewel het secularisatiekevertje.

Nadat drie protestantse stammen zich jaren geleden vervlochten hebben tot één machtige boom; nu wordt deze woudreus bedreigt door dit kleine kevertje: de secularisatie. Het rapport van de commissie evaluatie kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland geeft het signaal af dat de secularisatie doorwerkt in de structuren van de kerk. Gebeurt er niets, dan zal de PKN op korte termijn door een gebrek aan mensen en middelen niet meer kunnen voldoen aan de eisen die ze in haar eigen kerkorde heeft gesteldwoudreus in de herfst. De secularisatie heeft de wortels van de kerkelijke boom inmiddels dusdanig aangevreten dat er flink gesnoeid moet worden in de kruin om ervoor te zorgen dat de boom niet omvalt.

Alweer een bedreiging voor de grote groene woudreus die opgevat moet worden als uitdaging…

Welke boomchirurg zal worden aangetrokken en welk (paarde)middel zal de dokter voorschrijven? Ik ben benieuwd en zal de lezers van dit blog regelmatig een update geven over de snoei- en onderhoudswerkzaamheden binnen de Protestantse Kerk.

Vanavond kun je op tv kijken naar een nieuwe editie van de Nationale Bijbeltest, een initiatief dat is opgestart bij de introductie van de Nieuwe Bijbelvertaling in 2004. Vanavond zal deze Bijbeltest in een nieuw jasje op de tv worden gebracht onder een nieuwe naam: de Grote Bijbelquiz. Volgens de presentatoren: meer inhoud, minder show. Want het showelement is niet nodig, men hoeft geen mensen te teasen om de Bijbel te lezen, want de meeste kijkers hebben sowieso interesse in de Bijbel. Vanavond wordt de aandacht meer gelegd om de verbinding van de Bijbelse cultuur met onze wereld en cultuur.

Een van de presentatoren is Jacobine Geel, theologe en presentator die namens de NCRV aan het project deelneemt. Als theologe onderzoekt ze voortdurend ‘de band tussen de Bijbel en de door dat boek geïnspireerde traditie en mijn eigen tijd.’ Ook preekt ze af en toe. Ze ‘verbaast’ zich erover dat ‘dat eeuwenoude boek blijft spreken; Het zet aan tot nadenken, en soms knaagt het aan m’n geweten.’ Voor Geel is de Bijbel vooral een boek ‘om mee in gesprek te zijn, geen boek met recepten voor hoe nu te leven’. B.I.J.B.E.LTegelijkertijd wil ze zich ‘zelfs af en toe laten gezeggen door de Bijbel.’ ‘Een vraag als: ‘wie is uw broeder?’ daagt uit om uit je kleine wereldje te stappen en te kijken naar het grote geheel. ‘We willen overbrengen dat de Bijbel voor ons een boek van waarde is. Het is het mooiste als het boek gaat leven voor mensen.’

Eerlijk gezegd vind ik dit mooie vrome woorden, maar voor mij persoonlijk blijft het bij mij kriebelen: als je Bijbel ziet als mooi boek met verhalen die soms aan je geweten knagen, waarin ontstijgt de Bijbel dan de andere ‘wijsheids-‘literatuur?

Vandaag was er weer een bijeenkomst van de Club van Rome: een aantal wetenschappers, staatslieden en zakenmensen die zich zorgen maken over hoe de mensen omgaan met de wereld. In de jaren zeventig van de vorige eeuw waren ze een belangrijk podium voor het uiten van de zorg voor het behoud van de aarde en met hun rappan_inconvenient_truth_by_al_goreort Grenzen aan de groei. Natuurlijk gaf men ruiterlijk toe dat een aantal zaken destijds verkeerd was ingeschat. Te denken valt hierbij aan waarschuwing omtrent de verzuring van de bossen. Uiteindelijk bleek het proces door de implementatie van ingrijpende milieumaatregelen te keren. Maar aan de andere kant hebben zij destijds al de noodklok geluid over de excessieve zelfverrijking van bepaalde personen in het bedrijfsleven. Met deze uitwas van het kapitalisme heeft de wereld het afgelopen jaren op zeer hardhandige wijze kennis gemaakt. Het doel van het gezelschap  met de huidige bijeenkomst is het opstellen van een declaratie die de regeringsleiders, die in december op de Klimaattop in Kopenhagen samenkomen, moet overtuigen tot een duurzame inrichting van de maatschappij te komen. Want zo is hun gedachte: de klimaatcrisis is eigenlijk vele malen ernstiger dan de economische crisis.

Ook was vandaag de volgende aflevering te zien in wat zich ontwikkelt tot een ware soap, de rechtszaak rondom Laura Dekker: het meisje dat zo snel mogelijk wil beginnen aan haar zeilreis rond de wereld. Haar naam eer aandoend wil ze een overwinning op haar naam zetten, namelijk dat ze de jongste zeilster wordt die de wereld rondzeilt. Op de zeepbel die rond haar verhaal is ontstaan ploppen er allerlei nieuwe initiatieven op: men wil er misschien een reality-soap van maken en een boek over schrijven.

Men is er nog steeds niet over uit of een meisje van dertien of veertien in haar eentje de wereldzeeën kan overzeilen en of zij als veranderende puber dat allemaal zou aankunnen? Als je de de dreigende taal van de Club van Rome serieus neemt komt daar volgens mij nog een extra uitdaging bij: natuurlijk zal Laura veranderingen doormaken, maar ook Nederland zal de komende tijd in rap tempo kunnen veranderen. Misschien kan zij straks aanmeren in de zeehavens van Amersfoort? Of nog erger: als de berekeningen van de doomsdaydenkers uitkomen zal er medio 2012 nog sowieso weinig aan te meren overblijven…

Vandaag is de Bijbel10daagse 2009 van start gegaan. bijbeltiendaagseTien dagen meer aandacht voor de Bijbel; want de boodschap die van de Bijbel uitgaat is een boodschap voor iedereen, zo meldt de site van de organisator het Nederlands Bijbelgenootschap. Interessant detail is het feit dat er als plaats voor de start van dit evenement gekozen is voor boekhandel Dominicanen in Maastricht. Deze plaats is interessant omdat deze boekhandel is gevestigd in een voormalige kerk van de orde der dominicanen. Een kerk dus van de dominicanen of  predikheren. Deze orde is in 1216 gesticht door Dominicus Guzman om het geloof te verspreiden door middel van preken en onderwijs. Dat een Bijbel10daagse hier van start gaat zegt heel wat. De Bijbel moet weer opnieuw onder de aandacht van de mensen worden gebracht en de boodschap van het Woord moet weer bij de mensen worden gebracht, zeg maar weer bepreekt worden. Want helaas valt er te constateren dat het gaat om een voormalige kerk, het christendom in Nederland krimpt, ontkerkelijkt en de bekendheid met die godsdienst en haar cultuur neemt af.

Heel grappig is het dan ook gelijktijdig de leescampagne Nederland Leest 2009 van start is gegaan. Deze campagne is decpnb ned-leest  typo_JS3.inddstijds opgezet om ‘ontlezen’ Nederlanders weer aan het lezen te krijgen. Dit jaar is er aandacht voor het boek Oeroeg van Hella Haasse. Het boek handelt over vriendschap en cultuurverschillen.

Misschien was het dit jaar verstandig geweest om de twee campagnes dit jaar te combineren. Immers, er treedt ook meer vervreemding op tussen de christelijke cultuur en de niet-christelijke cultuur. Er moet weer nieuw onderwezen worden aan mensen wat de Bijbel en  de christelijke cultuur voor Nederland heeft betekend én wat zij voor Nederland ook in de toekomst kunnen betekenen. Dat geldt mijns inziens ook voor de mensen onderling”vanuit verschillende culturen moeten we elkaar proberen te verstaan en dat kan ook door het lezen van elkaars boeken.

Nederland Leest tien dagen de Bijbel om christenen beter te begrijpen. En op Bijbelzondag (een traditie om op de zondag die valt in de periode van de BijbelTiendaagse aandacht te besteden aan het thema van de Bijbel10daagse) wordt er in de kerken gepreekt over het thema: zorg dat ik weer kan zien. Zien om tot meer begrip te komen tussen de verschillende culturen in Nederland, meer begrip. En voor christenen, dat zij de boodschap van evangelie mogen zien, begrijpen en in praktijk  mogen brengen.

Schreef ik kortgeleden een blogje over het initiatief voor een (protestantse) Nationale Synode in Nederland, naast deze voorgenomen synode hebben verschillende media een zelfde beweging op meer plaatsen in wereld waargenomen.

Er wordt gewag gemaakt van het gesprek tussen de Russische-orthodoxe archimandriet Ilarion met de rooms-katholieke paus Benedictus XVI om te spreken over een gemeenschappelijk platform tegen de ‘zonde’ van verdeeldheid en vrijzinnigheid. Deze stap wordt gezien als een ‘dooi’ tussen de kerken in Oost en West, die in 1054 scheurden en in de eeuwen daarna nog verder splitsten.

Ook wordt er geschreven over de toenadering van paus Benedictus XVI tot de  Anglicaanse Kerk. Die kerk brak in 1534 met ‘Rome’.

ik schreef dat de media daar aandacht aanbesteedt, maar dat doet ze niet zo schrik en beven. Ik citeer de NRC:

Deze recente pogingen om de schisma’s te boven komen, illustreren dat opzichtig triomfalisme over de teloorgang van religie op zijn minst voorbarig is. Er moet namelijk niet uit het oog worden verloren dat de kerken ook bezig zijn met machtsvorming, en dus politiek bedrijven. Over een brede linie is er sprake van consolidatie van zowel rechtzinnigheid als organisatiekracht. In kwantitatieve termen: wie de christenen aller landen verenigt, verzamelt ongeveer 2 miljard wereldburgers tegen ruim 1 miljard moslims van verschillende denominaties.

Onderhuids voel je al de angst van de atheïst: worden we weer teruggeworpen naar een tijd ver voor de Verlichting waar de religie de macht in handen had? Omineus sluit het artikel af met de volgende waarschuwing:

de scheiding van Kerk en Staat moet het fundament blijven van een liberale democratie!!

De media zien voor hun geestesoog  waarschijnlijk al allerlei kerkelijke gremia geen plaats voor andere meningendie het dagelijks leven weer terugwerpen in die duistere tijd doortrokken van spruitjeslucht en van stille zondagen. Een tijd waarin het geluid van godsdiensten de stem van de redelijkheid overstemt.

Even een vraag van mijn kant: zouden al die breuken tussen de eens ongedeelde christelijke kerk het idee zijn van een atheïst onder het motto:

Verdeel en heers…

Volgende pagina »